การถอดชิ้นส่วนเครื่องคอมพิวเตอร์

ในบางครั้งอาจจะต้องถอดฝาเครื่องแล้วนำอุปกรณ์บางอย่างออก เพื่อเปลี่ยน ซ่อม อัพเกรด หรือย้ายตำแหน่ง รวมทั้งการ์ดต่าง ๆ แม้กระทั่งเมนบอร์ดด้วย วิธีการก็ไม่มีอะไรยากถ้าสามารถประกอบเครื่องได้แล้ว การถอดก็ดูเหมือนว่าจะเป็นการย้อนทางเท่านั้น ลองมาดูรายละเอียดกันสักเล็กน้อย( หมายเหตุ : การถอดชิ้นส่วนของเครื่องคอมพิวเตอร์ ต้องมั่นใจว่าได้ถอดปลั๊กไฟออกเรียบร้อยแล้ว)

ส่วนประกอบ	รายละเอียด
การถอดไดรว์ต่าง	ฮาร์ดดิสก์ ฟล็อปปี้ดิสก์ ไดรว์ซีดีรอม และอื่น ๆ เหล่านี้สามารถถอดออกได้อย่างง่ายดาย เพียงแต่ถอดสายไฟเลี้ยง สายสัญญาณ และถอดสกรูยึดตัวไดรว์ออกก็เสร็จแล้ว ในการประกอบกลับเข้าไปก็เพียงแต่ยึดติดเข้าไปใหม่ แล้วเสียบสายทั้งสองด้านให้ถูกต้อง
การถอดการ์ด	การ์ดต่าง ๆ ที่เสียบอยู่ ถ้าต้องการถอดออก ก็เพียงแต่ปลดสายที่อาจจะมีต่ออยู่ทั้งภายนอกและภายในออก ถอดสกรูที่ยึดการ์ดติดกับตัวเครื่อง จากนั้นก็เพียงแค่ดึงขึ้นมาตรง ๆ เท่านั้น จะเห็นได้ว่าง่ายมากจริง ๆ
การถอดเมนบอร์ด	ในการถอดเมนบอร์ดค่อนข้างจะยุ่งยากพอสมควร เนื่องจากมีสายและการ์ดพ่วงอยู่เต็มไปหมด ต้องเริ่มต้นด้วยการถอดการ์ดทั้งหมดออก ปลดสายที่เชื่อมต่ออยู่ทั้งหมด ไขสกรูที่ยึดเมนบอร์ดออก เลื่อนเมนบอร์ดไปทางด้านข้างแล้วยกขึ้นมา ถ้าเปลี่ยนเมนบอร์ดอาจจะต้องถอดขาพลาสติกออกจากเมนบอร์ด ซึ่งค่อนข้างยากพอสมควร ต้องใช้คีมบีบตัวล็อคของขาที่โผล่ขึ้นมาบนเมนบอร์ดแล้วค่อย ๆ ดันลงไป ในขณะที่การใส่เพียงแค่กดเข้าไปก็ใช้ได้แล้ว (การอบรมครั้งนี้ไม่ต้องถอดขาพลาสติกออกจากเมนบอร์ด)

การถอด Ram	ถ้าต้องการเปลี่ยน RAM ไม่จำเป็นต้องถอดเมนบอร์ดออกมาให้ยุ่งยาก ปกติแล้วสามารถถอดได้เลยด้วยการปลดตัวล็อคแล้วดึงหรือพับออกมา หรือดึงขึ้นมาตรง ๆ ได้ แต่ในบางกรณีที่เมนบอร์ดอาจจะถูกบังอยู่ใต้แหล่งจ่ายไฟ อาจจะต้องถอดแหล่งจ่ายไฟออกก่อนก็ได้
การถอดซีพียู	ถ้าต้องการเปลี่ยนซีพียูก็ไม่จำเป็นต้องถอดเมนบอร์ดออกมา สามารถถอดโดยการปลดตัวล็อคขึ้นมาแล้วดึง CPU ขึ้น หรืออาจจะต้องค่อย ๆ ดึงทีละมุม สำหรับสล็อตก็ต้องปลดสายไฟพัดลมออกก่อน แต่ในกรณีที่เมนบอร์ดอาจจะถูกบังอยู่ใต้แหล่งจ่ายไฟ อาจจะต้องถอดแหล่งจ่ายไฟออกก่อนก็ได้
การถอดแหล่งจ่ายไฟ	ปกติจะไม่มีการประกอบหรือถอดแหล่งจ่ายไฟ เนื่องจากมักจะติดตั้งมาเรียบร้อยแล้วพร้อมกับตัวเครื่อง นอกจากกรณีที่แหล่งจ่ายไฟชำรุด จะต้องซ่อมหรือเปลี่ยนใหม่ หรือจำเป็นต้องถอดเนื่องจากเข้าถึงอุปกรณ์บนเมนบอร์ดไม่ได้ ซึ่งแหล่งจ่ายไฟนี้จะถูกยึดติดอยู่กับตัวเครื่อง ด้วยสกรูเพียงสี่ตัวที่ด้านหลังของเครื่องเท่านั้น เมื่อขันสกรูทั้งสี่ออก กล่องแหล่งจ่ายไฟก็จะหลุดออกมาทันที ซึ่งหากต้องการถอดเพื่อเปลี่ยนตัวใหม่ก็ควรถอดสายที่ต่ออยู่กับเมนบอร์ดและอุปกรณ์ต่าง ๆ ออกก่อนแล้วจึงค่อยขันสกรูออกมา เพราะสายไฟจะได้ไม่ไปพันกับอุปกรณ์ตัวอื่น ๆ ซึ่งอาจทำให้เสียหายได้

ส่วนประกอบต่าง ๆ บนเมนบอร์ด

เมนบอร์ดเป็นแผงที่รวบรวมวงจรอิเล็กทรอนกส์ขนาดใหญ่ ประกอบด้วยชิ้นส่วนต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

ส่วนประกอบ	รายละเอียด	ภาพประกอบ
พอร์ต (Port)	เป็นจุดที่ให้เมนบอร์ด ติดต่อสื่อสารกับอุปกรณ์ภายนอกได้ เช่น เครื่องพิมพ์ เครื่องสแกนเนอร์ เป็นต้น · พอร์ตอนุกรม (Serial Port) · พอร์ตขนาน (Parallel Port) · พอร์ต USB (Universal Serial Bus)
สล็อตหน่วยความจำ (Memory Slot)	เป็นซ็อกเก็ตบนเมนบอร์ดเอาไว้เสียบแผงหน่วยความจำหลัก( RAM ) ของเครื่อง
ชิปเซ็ต (Chipset)	เป็นชุดวงจรรวมบนเมนบอร์ด ที่ทำหน้าที่ควบคุมการสื่อสารระหว่างซีพียู ( CPU ) กับอุปกรณ์รอบข้าง
หน่วยความจำแคช ( Cache Memory)	ทำหน้าที่พักข้อมูลที่เพิ่งเรียกใช้ เมื่อมีการเรียกใช้ซ้ำอีกครั้ง ซีพียูจะดึงข้อมูลจากหน่วยความจำนี้ขึ้นมาใช้ได้เลย ซึ่งจะช่วยเพิ่มความเร็วในการทำงานยิ่งขึ้น
โปรเซสเซอร์ซ็อกเกต ( Processor Socket)	เป็นที่ยึดตัวซีพียูเข้ากับเมนบอร์ด
ชิป CMOS (Complementary Metal Oxide Semi conductor)	ทำหน้าที่เก็บเวลาของระบบและค่าต่างๆที่ BIOS ได้กำหนดเอาไว้ เมื่อปิดเครื่องคอมพิวเตอร์จะมีไฟจากแบตเตอรี่ทำหน้าที่จ่ายไฟหล่อเลี้ยง CMOS เอาไว้
สล็อตการ์ดขยาย ( Expansion Slot)	เป็นช่องเสียบการ์ดที่ทำหน้าที่ขยายคุณสมบัติของคอมพิวเตอร์ออกไป แบ่งออกได้เป็น 3 แบบ · สล็อต ISA (Industry Standard Architecture) เป็นสล็อตแบบเก่าที่มีการเคลื่อนย้ายข้อมูลช้า · สล็อต PCI (Peripheral Component Interconnect) เป็นสล็อตที่มีความเร็วในการเคลื่อนย้ายข้อมูลสูง · สล็อต AGP (Accelerated Graphics Port) เป็นสล็อตที่ถูกออกแบบมาใช้ในการเคลื่อนย้ายข้อมูลระหว่างการ์ดแสดงผลแบบ AGP กับหน่วยความจำโดยเฉพาะ
ชิป BIOS (Basic Input/Output System)	ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของอุปกรณ์ที่ ติดตั้งบนเมนบอร์ด
จัมเปอร์ (Jumper)	ใช้ในการปรับแต่งการใช้เมนบอร์ด
คอนเนคเตอร์ (Connector)	เป็นจุดที่เชื่อมต่อกับอุปกรณ์อื่นๆ เช่น ระบบอ่าน-เขียนข้อมูล,ระบบจ่ายกำลังไฟฟ้า

การประกอบเครื่องมีขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้

ขั้นตอนที่	รายละเอียด	ภาพประกอบ
1	ประกอบซีพียูและ RAM ลงบนเมนบอร์ด
2	ติดตั้งเมนบอร์ดเข้าไปในตัวเครื่อง
3	ติดตั้งฟล็อปปี้ไดรว์
4	ติดตั้งฮาร์ดดิสก์
5	ติดตั้งซีดีรอมไดรว์
6	ต่อสายสัญญาณต่าง ๆ ระหว่างอุปกรณ์เข้ากับเมนบอร์ด รวมถึงสายไฟระหว่างอุปกรณ์กับหม้อแปลงไฟฟ้า
8	ต่ออุปกรณ์ภายนอกเพื่อทดสอบ ซึ่งได้แก่ จอภาพ แผงแป้นอักขระและเมาส์

ขั้นตอนการทดลองเปิดเครื่อง

เมื่อตรวจสอบทุกอย่างเรียบร้อยตามในหัวข้อก่อนหน้านี้แล้ว ก็เริ่มเสียบสายไฟจากปลั๊กเข้ากับแหล่งจ่ายไฟและจอภาพ จากนั้นเปิดจอภาพก่อนแล้วจึงเปิดเครื่อง ในกรณีของแหล่งจ่ายไฟแบบ ATX อาจจะต้องเปิดสวิทซ์ที่อยู่ที่ตัวกล่องของแหล่งจ่ายไฟทางด้านหลังของเครื่องก่อน แล้วจึงจะสามารถเปิดเครื่องได้ด้วยการกดปุ่มที่อยู่หน้าเครื่อง ถ้ามีไฟเข้าเป็นปกติก็จะเห็นไฟ Power ติดและได้ยินเสียงพัดลมหมุน ถ้าพัดลมหมุนและจอภาพแสดงผล แต่ไฟ Power ไม่ติดอาจเกิดจากการเสียบสายไฟ Power กลับข้าง กรณีนี้สามารถแก้ไขภายหลังได้ เมื่อฟังเสียงฮาร์ดดิสก์เริ่มหมุน เสียงจากลำโพงในเครื่องดังและเริ่มมีข้อความปรากฏบนจอภาพ ถ้าทุกอย่างเป็นปกติจอภาพจะแสดงข้อความเกี่ยวกับ BIOS และการทดสอบ RAM ต่าง ๆ และมีเสียงบี๊ปหนึ่งครั้งก็แสดงว่าทุกอย่างผ่านการทดสอบเรียบร้อยแล้ว จากนั้นจะเห็นว่าเครื่องกำลังเข้าสู่ระบบปฏิบัติการ และพร้อมที่จะเข้าสู่ขั้นตอนการเตรียมเครื่องในกิจกรรมต่อไป นอกจากนี้ให้ลองสังเกตด้วยว่าไฟต่าง ๆ ที่อยู่หน้าเครื่องติดถูกต้องหรือไม่ เช่น ไฟฮาร์ดดิสก์กระพริบ ไฟฟล็อปบี้ดิสก์ติดอยู่ครู่หนึ่งหรือไดรว์ซีดีรอม กระพริบอยู่ช่วงหนึ่ง รวมทั้งพัดลมทุกตัวหมุนอยู่เรียบร้อยดีหรือไม่

ในกรณีที่ลำโพงมีเสียงดังหลาย ๆ ครั้งโดยที่จอภาพไม่แสดงผลออกมา อาจจะเกิดจากการติดตั้งการ์ดจอหรือ RAM ไม่เรียบร้อย ซึ่งจะต้องตรวจสอบความเรียบร้อยอีกครั้งหนึ่ง

ถ้าเปิดเครื่องและไฟติดแล้ว แต่ทุกอย่างเงียบสนิท ไม่มีเสียงจากลำโพง และไม่มีภาพบนจอ ให้ ตรวจสอบว่าต่อลำโพงเรียบร้อยหรือไม่ ถ้าเรียบร้อยดีก็อาจจะเกิดจากซีพียูไม่ทำงานต้องตรวจสอบว่า ติดตั้งซีพียูไว้เรียบร้อยดีหรือไม่ แล้วปิดเครื่องและลองเปลี่ยนจัมเปอร์เพื่อลดความเร็วของซีพียูให้ทำงานที่ความเร็วต่ำลงเผื่อว่าจะเกิดจากซีพียูผิดรุ่น แล้วค่อยลองเปิดดูใหม่ นอกจากนี้ถ้า RAM ผิดรุ่นก็อาจจะได้ผลเช่นเดียวกันนี้ ตัวอย่างเช่น เมนบอร์ดแบบความเร็วบัส 100 MHz แต่ใส่ RAM PC66 ที่ใช้กับบัส 66 MHz เข้าไปแทน PC 100 ก็อาจจะทำให้เปิดเครื่องไม่ขึ้นเช่นกัน

ปัญหาและแนวทางการแก้ไข

เมื่อทดลองเปิดเครื่องขึ้นมาแล้วไม่ทำงานหรือมีความผิดปกติเกิดขึ้น ให้ใช้เกณฑ์ต่อไปนี้ในการวิเคราะห์ปัญหาและทดลองแก้ไข

อาการ	สาเหตุที่เป็นไปได้	แนวทางการแก้ไข
ทุกอย่างเงียบสงัดไม่มีทั้งไฟและเสียง		ตรวจสอบปลั๊กไฟ สายที่ต่อเข้าแหล่งจ่ายไฟและสวิทช์ที่กล่องแหล่งจ่ายไฟ รวมทั้งสายที่ต่อจากเมนบอร์ดเข้ากับสวิทช์ด้านหน้าเครื่องด้วย และสายจากแหล่งจ่ายไฟเข้าสู่เมนบอร์ด
พัดลมแหล่งจ่ายไฟหมุน ไฟสัญญาณ Power อาจจะติดหรือไม่ก็ได้ ไม่มีเสียงใด อีก	ติดตั้งซีพียูไม่ดี	ตรวจสอบว่าติดตั้งซีพียูแน่นหรือไม่ จัมเปอร์ซีพียูถูกต้องตามซีพียูที่ใช้หรือไม่ ถ้าจัมเปอร์กำหนดค่าสูงเกินกว่าที่ซีพียูรับได้ ทุกอย่างจะเงียบสนิท ตรวจสอบการต่อสายลำโพงในเครื่อง เนื่องจากเมนบอร์ดอาจจะมีเสียงสัญญาณความผิดพลาดดังขึ้นมา แต่ไม่ได้ต่อสายลำโพงจึงไม่อาจทราบสาเหตุได้
ไฟเข้า แต่มีเสียงบี๊ป		ตรวจสอบการติดตั้ง RAM ว่าเสียบแน่นสนิทหรือไม่ รวมทั้งการ์ดแสดงผล หรืออื่นๆ
ทุกอย่างดูเหมือนเป็นปกติ มีเสียงบี๊ปแต่จอภาพไม่แสดงผล		ตรวจสอบไฟเลี้ยงเข้าจอภาพและสวิทซ์เปิดปิดดูว่ามีไฟเข้าหรือไม่ ต่อสายไฟเลี้ยงจอภาพแล้วเปิดสวิทซ์
ทุกอย่างดูเหมือนเป็นปกติมีเสียงบี๊ปแต่จอภาพไม่แสดงผล		ตรวจสอบสายสัญญาณเครื่องไปยังจอภาพว่าถูกต้องเรียบร้อยดีหรือไม่ เสียบสายให้ถูกต้องและแน่น
ทุกอย่างเป็นปกติ แต่ไฟ Power หรือไฟฮาร์ดดิสก์ไม่ติด		ตรวจสอบว่าเสียบสายถูกต้องหรือไม่ ลองสลับด้าน เนื่องจากอาจจะกลับขั้วบวกลบก็ได้

นอกจากนี้แล้วควรตรวจสอบการทำงานของอุปกรณ์อื่น ๆ ด้วย เช่น ฮาร์ดดิสก์ ฟล็อปปี้ดิสก์ ซีดีรอม การ์ดเสียง ลำโพงภายนอก และการ์ดต่าง ๆ ว่าทำงานอย่างถูกต้อง โดยมากแล้วถ้ามีปัญหามักจะเกิดจากการต่อสายต่าง ๆ ซึ่งอาจจะไม่ได้ต่อ หรือต่อผิด สลับด้าน สลับขั้ว เลื่อน เหลื่อม ไม่ตรง